Het nut van pauzes

 
29 maart 2009

Inmiddels een tijd gelezen heb ik deze video bekeken. Daarin wordt onder andere gezegd dat het ideaal is om anderhalf uur geconcentreerd te werken, en daarna een half uur rust te nemen en dit steeds te herhalen. Dit deed me terugdenken aan het schema bij de universiteit (3 kwartier college, 1 kwartier rust) en andere schema’s, waarbij workpace wel het flauwste voorbeeld is. Daarna zag ik de werk/rust verhouding opeens terug in de ‘standaard’ dagindeling; rond 10 uur eerste pauze, rond 12 uur lunch, rond half 3 middagpauze, en uiteindelijk rond half 6 diner. Dat schema heb ik zelf altijd als ideaal ervaren.
Zou dit zo ontstaan zijn omdat pauzes productievergroters zijn, omdat 3 1/2 uur achtereen werken minder productief is dan 2 keer anderhalf uur werken? Wat is nu eigenlijk het nut van pauzes?

Als professionals en als innovators kunnen wij natuurlijk niet blind zijn voor zulke conclusies, hoe moeilijk ze ook te verkopen zijn. En gelukkig heeft Linda Rising dat dus ook niet gedaan.
Maar zo’n idee zonder logica erachter en met een duidelijk voordeel voor werkenden zelf zou slecht kunnen vallen. Dus wat is de logica hiervan? Mijn eigen gedachtengang staat hieronder:

(En voor de critici: ik ben redelijk op de hoogte van hoe hersenonderzoek staat op het moment, maar dit versimpelde model lijkt me nog steeds een goed idee te geven van wat er plaats vindt.)

Waar bevind zich de oorzaak? Het opladen van je spieren qua energie lijkt niet nodig, anders zou wat drinken tussendoor ook volstaan, en de meeste mensen verbruiken niet extreem veel energie overdag. Spanning opgebouwd in de spieren zou kunnen, maar ook dat geldt lang niet voor alle beroepen, dan zou je veel meer diversiteit qua rustmomenten moeten hebben. Het moet iets te maken hebben met je hersenen.

Nu weten we dat hersenen overdag informatie opslaan, en deze informatie tijdens de slaap verwerken. Maar dit is geen zwart/wit iets, er zijn mensen die volhouden zeer weinig te slapen en zich toch goed dingen herinneren, en als iemands hersenen extreem bezig gehouden worden (Drank, hersenschudding, ander hoofdletsel) zie je dat mensen niet alle herinneringen van de dag ervoor kwijt zijn, maar vaak tot of vlak voor het moment dat het fout gaat. Ook al blijven die herinneringen vaak vaag. Dus mensen slaan ook overdag ervaringen op in het geheugen, alleen waarschijnlijk met een lagere snelheid dan tijdens de slaap.

Ook weten we dat het makkelijk is om iets te onthouden dat vaker herhaald wordt, zelfs als we dat niet willen (bijvoorbeeld reclames). En als je een bepaalde gedachtegang hebt gemaakt, is het makkelijker om een soortgelijke gedachtegang nog een keer te maken. Dit is het proces achter ervaring, en cabaretiers gebruiken dit fenomeen vaak om grappen te herhalen tijdens een show. Vooral op korte termijn lijkt dit idee veel sterker te zijn dan op langere termijn, wat weer samen zou kunnen hangen met het idee van herinneringen opslaan.

Wat gebeurt er als je geconcentreerd lang achtereen ergens aan zit te werken? Je gedachten bevinden zich dan constant rond dat onderwerp, waardoor dat gedeelte van je hersenen vol komt met nog niet verwerkte herinneringen. Dit zorgt ervoor dat langzamerhand het steeds moeilijker wordt om niet in eerdere gedachtes te vervallen. Je creëert als het ware je eigen ‘box’, en out-of-the-box denken wordt steeds moeilijker. Ook zorgt het ervoor dat de energie beschikbaar in dat deel van de hersenen beperkter wordt, waardoor het vastleggen van nieuwe gedachtes steeds moeilijker gaat. Dit zorgt dus voor een terugloop van creativiteit, adaptiviteit (dus concentratie) en leervermogen, en op een gegeven moment is het beter om dat deel van de hersenen te laten rusten. Blijkbaar is dat in de praktijk voor mensen vaak rond de anderhalf uur, waarna ca. een half uur rust nuttig is. In die tijd kan een deel van de herinneringen verwerkt worden, en het energieniveau in dat deel van de hersenen hersteld.

De gevolgen van die gedachtegang zijn vrij groot, en ze worden zeker niet allemaal toegepast. Alhoewel de meesten bekend staan als ‘best practices’.
Hieronder staan er een paar genoemd:

  1. Iemand moet niet benauwd zijn om na langere tijd aan 1 onderwerp werken een pauze te nemen.  Dit verhoogt productiviteit. Dit is dus zeker gedrag dat een leidinggevende moet zien als goed.
  2. Iemand die pauzes doorwerkt is niet goed bezig. Dit zorgt juist voor minder productiviteit.
  3. Als je het gevoel krijgt dat je ergens niet uit komt terwijl je er al lang mee bezig bent, zorg dan dat je uit die box komt door pauze te houden en/of er met iemand anders over te praten. Die ander kan je misschien deels uit die box trekken.
  4. In die pauzes moet het dan niet over dat onderwerp gaan, omdat juist dat deel van de hersenen rust hoort te krijgen.
  5. Het enige dat je kunt doen om die pauzes niet te moeten nemen is meerdere (vrijwel) niet gerelateerde werkzaamheden hebben, en deze zouden dan na een bepaalde periode afgewisseld moeten worden.
  6. Als je bezig bent kennis op te doen is het genoemde effect sterker (colleges op de universiteit?), dus dan is het handiger om meer pauzes in te lassen.
  7. Workshops mogen niet langer dan anderhalf uur duren. De kans dat iedereen dan een box vormt is te groot, en dit effect zou je zeker terug kunnen zien in latere fases. Pauzes zijn hier cruciaal, creativiteit moet juist hier optimaal zijn.

De derde is natuurlijk ook de oorzaak van de inspiratie ’s nachts of als je op de terugweg bent van je werk.
De vijfde is voor mij de meest intrigerende, en de oorzaak van dat ik m’n eigen gedachtegang eerst niet vertrouwde. Ik ken namelijk wel mensen die altijd veel energie hebben, en lang kunnen doorgaan. Maar pas later realiseerde ik me dat juist die mensen vaak afwisselende bezigheden hebben, of ervoor zorgen dat ze die hebben. Ik zie ze eigenlijk nooit 2 uur geconcentreerd werken.

Ik hoop dat hier wat discussie losbarst. Ik ben dan ook zeer nieuwsgierig of mensen dit ook sterk herkennen, of dat ze toch nog gevallen zien waar dit totaal niet optreedt.


Werken met ?
Kijk dan bij onze mogelijkheden voor starters en/of ervaren IT'ers.


Categorieën: Development


Reacties (7)

  • Rick schreef:

    @Tom

    Misschien is het niet nodig om een paar uur bezig te zijn en daarmee murw te worden. Misschien is het enige belangrijke wat daardoor gebeurd, is dat je afgeleid raakt en je een andere invalshoek vindt. Misschien bereik je hetzelfde door een pauze. ;-)

    Geplaatst op 31 maart 2009 om 8:02 Permalink

  • Johan Scholten schreef:

    @Ivo: dat praten met anderen zou je inderdaad even uit die box kunnen helpen, maar de kans dat je er snel weer in terechtkomt (of een iets vergrote variant) is erg groot. Bij pauzeren is dat een stuk minder. Zo ervaar ik het tenminste.
    En dat mensen het voor zichzelf moeten bepalen: waar, maar mensen verschillen niet zoveel van elkaar als ze zelf denken.

    @Tom: Interessant, maar merk je zelf dat het sneller gaat als je een hele tijd bij een onderwerp blijft in plaats van dat je tussendoor pauze neemt?

    Ik zou zeggen dat je eerst een context bij zulke problemen opbouwt, wat inderdaad uren kan duren, en daarna echt vorderingen gaat maken. Maar ik zou wel gokken dat dat voorwerk sneller gaat door te pauzeren.
    Misschien niet als je precies weet waar je naar op zoek bent, maar waarvoor zou het dan zo lang duren?

    Geplaatst op 30 maart 2009 om 19:39 Permalink

  • Rick schreef:

    Volgens mij overschatten we (in ons beroep) vaak het nut van bewust diep nadenken. Ik denk dat een goede analyse belangrijk is, begrijp me niet verkeerd. En daarvoor moet je soms ook wel geconcentreerd nadenken. Maar je hersenen zijn best wel snel. Dus als je al 1,5 uur niet echt verder komt, ben je gewoon in circeltjes aan het ronddraaien (die box waar Johan het over heeft). Nieuwe inzichten, een andere kijk op de zaak is nodig. Dat krijg je niet door diep nadenken, maar juist door lateraal en onbewust denken. Pauzes en ook bewust een nachtje ergens over slapen zijn daar heel goed voor. Is mijn ervaring.

    Grappig is dat beide volgens mij wel samenwerken. Dus even ergens aandacht aan besteden en proberen te begrijpen, daarin vastlopen en het dan ook even laten rusten is volgens mij een heel gunstig patroon. Misschien niet zo’n vernieuwend idee, maar wel een idee dat je snel vergeet als je eenmaal in de ‘box’ rondjes aan het draaien bent..

    Geplaatst op 30 maart 2009 om 16:25 Permalink

  • Daan Wanrooy schreef:

    @Tom

    Ik ken ook momenten waarop een bewijs “tot je komt” als je er totaal niet mee bezig bent.
    Ik weet dus niet of er een harde scheiding tussen problemen is aan te geven.

    Wel vind ik het fascinerend hoe je hersenen werken en hoe ze niet werken.

    Geplaatst op 30 maart 2009 om 14:13 Permalink

  • Tom schreef:

    Hmm, ik heb ’t gevoel dat het tegenovergestelde optreedt tijdens processen waarbij het juist helpt om zeer diep over een klein onderwerp na te denken:

    Bijv. het rondkrijgen van een formeel wiskundig bewijs. Dan merk ik dat je je vaak eerst een paar uur ‘murm’ moet staren voordat je vorderingen begint te boeken…

    Wellicht is er een onderscheid in problemen die zich lenen voor depth-first vs. breadth-first search…

    Geplaatst op 30 maart 2009 om 13:41 Permalink

  • Niet alleen onderweg naar huis of ’s nachts, zelfs een kort bezoek aan het toilet geeft soms al de oplossing. Heerlijk is dat!

    Geplaatst op 30 maart 2009 om 8:36 Permalink

  • Ivo Limmen schreef:

    Johan,

    Interessant onderwerp. Ikzelf werk 8 uur achter elkaar en neem geen pauzes. Ten minste: niet specifiek.

    Ik ben heel bewust van ik functioneer. Ik haal niet alleen koffie voor de koffie maar ook om mijn concentratie te breken. Tevens pak ik veelvuldig Google Reader er bij om nieuwtjes te lezen ook om mijn huidige werkzaamheden bewust te verstoren.

    Voor mijzelf vind ik dit een prettige manier van werken, vaste pauzes werken bij mij niet. Dit is ook precies de reden dat ik een bloedhekel heb aan die anti-stress programma van de Arbo dat elke zoveel minuten je computer locked zodat je geen RSI krijgt. Misschien dat je dan net juist in je ‘flow’ zit en die wil je juist niet onderbreken.

    Over de workshops: mee eens. Als ze te lang duren daalt de concentratie. Dit is ook de reden dat ikzelf als ik een workshop geef er pauzes en/of humor in probeer te mixen. Humor is namelijk ook een effectief middel om de concentratie te breken. Bij workshops die ik bijwoon breek ik ook gewoon in met grappige opmerkingen. Dit gaat eigenlijk geheel automatisch omdat mijn gedachten afdwalen.

    In je pauze niet over het onderwerp praten (punt 4) ben ik het niet geheel mee eens. Ja het kan soms niet helpen maar over het algemeen is praten met anderen juist iets wat mijn gedachten weer verbreed. Dit ligt zeer zeker aan de persoon in kwestie. Als je met iemand praat waarmee je op één lijn zit zal hij/zij je misschien niet op weg kunnen helpen.

    Ik ben van mening dat iedereen zijn eigen manier van werken actief zoekt en kijkt wat het beste bij hem past.

    Geplaatst op 29 maart 2009 om 21:46 Permalink