Kennis is macht

Kennis is in de IT een belangrijke factor. Collega’s worden geacht ‘levenslang door te leren’ om maar op de hoogte te blijven van de nieuwste technieken en trends. Bij Sogyo hebben we kennis hoog in het vaandel staan en ik zou graag eens uiteen zetten hoe ik dit in perspectief tot een (willekeurige) carrière in de IT beschouw.

Om te beginnen zijn er uiteraard veel verschillende soorten kennis. Concepten zijn hierbij erg belangrijk en dit zijn ook de elementen die het minst hard aan verandering onderhevig zijn. Ik zou dan ook in de kennisopbouw die je tijdens je loopbaan onderneemt graag een centrale rol zien voor conceptuele kennis. Je zou hier in feite mee moeten starten zodat je een basis hebt waar je je gehele verdere kennisverzameling op kunt voortbouwen.
Een conceptuele basis wordt vaak gelegd tijdens een studie op HBO of WO. De ervaring leert echter dat de concepten er wel op hoofdlijnen inzitten maar dat er gaten zitten op belangrijke plekken en dat het met de vertaling richting de praktische toepassing al helemaal te kort schiet. Wat dat betreft is het veel genoemde ‘learning on the job’ een manier van instappen in de branche waar ik niet in geloof.

Op zich veel te zeggen over kennisopbouw – de basis van alles – maar daarmee stopt het uiteraard niet. Kennis opdoen is voor sommigen een doel op zich, het is echter vaak een middel om je binnen een bepaald vakgebied op een professionele manier te kunnen ontplooien. In mijn optiek stijg je na het opdoen van een bepaalde minimale hoeveelheid kennis een sport op de ladder en ben je in staat de kennis toe te passen. Met het toepassen van de kennis leer je er ook weer nieuwe dingen bij die weer als basis kunnen dienen voor bredere toepassing. Laten we zeggen dat toepassing van kennis niet (goed) gaat zonder een voldoende breed fundament.

Deze manier van redeneren (en mijn irritante drang om alles in modelletjes te willen gieten) heeft mij het onderstaand plaatje doen tekenen. De oplettende lezer zal wat overeenkomsten zien (hoewel zeer vaag) met de uit de psychologie bekende pyramide van Maslov.

Het plaatje representeert het ‘level’ van iemands kennis gedurende de tijd dat hij zich professioneel bezig houdt binnen een bepaald vakgebied. Ik heb hierin vier niveau’s onderscheiden voor kennis:

  • Kennisuitbouw: het studeren, opdoen van kennis en dit relateren met andere kennis die je in het verleden hebt opgedaan.
  • Kennistoepassing: de in het laagste level opgedane kennis is op den duur zodanig uitgebreid dat je hem op een goede manier kunt gaan toepassen. Je bent op dit punt aanbelandt op T1 in het plaatje.
  • Kennisverspreiding: Na een bepaalde tijd heb je zodanig veel kennis opgedaan binnen je vakgebied dat het tot je mogelijkheden gaat behoren om kennis – die je hebt opgedaan en hebt toegepast – kunt gaan verspreiden. Hiermee bedoel ik educatieve activiteiten, maar ook schrijven van artikelen of spreken op congressen.
  • Kenniscreatie: Voor weinigen van ons weggelegd, maar in mijn optiek de hoogste sport op de ladder is die van de kenniscreatie. Als je een voldoende brede basis van kennis, de toepassing en verspreiding ervan hebt gelegd kan je je pyramide zodanig hoog bouwen dat je in dit gebied terecht komt (T3).

Je ziet dat de x-as de tijd in je carriere representeert. Zaken waar ik nog mee worstel is uiteraard de kwantificering van de assen, maar ook de steilheid van de pyramide. In mijn optiek is de hoek die de zijden van de pyramide maken met de basis een maat voor iemands capaciteit maal zijn of haar drive om dingen te bereiken. Je zou door het meten van deze capaciteit en drive (maar ja, hoe doe je dat?) kunnen voorspellen wanneer iemand ‘klaar’ is om een bepaald niveau te stijgen op de ladder. Uitgangspunten hierbij zijn ook dat iemands ontwikkeling lineair is, maar persoonlijk denk ik eerder dat bijvoorbeeld de tijdsas wel eens een logaritmische indeling zou kunnen hebben.

Kortom: voldoende voer voor een stevige discussie lijkt me. Wie biedt?