Automatiseren versus Digitaliseren

Ik had laatst een discussie met mijn collega Edwin van Dillen die ik de lezers van dit blog niet zou willen onthouden. Het bleek dat we gezamenlijk op dezelfde conclusies uitkwamen maar dat onze terminologie verschilde. Daar zou ik graag wat helderheid in verschaffen, en bij deze een betoog houden dat mijn termen (uiteraard) het beste zijn ;).

Veel systemen die wij tegenkomen bij klanten zijn een aantal jaren geleden gebouwd en vaak al toe aan versie 2 of zelfs 3. Zo is er bij veel MKB automatiseerders al eens een slag van DOS naar Windows gemaakt, en is er nu vaak behoefte om te migreren naar .NET of Java EE. Bijna al deze systemen zijn dus al jaren in ontwikkeling, en wat je heel veel ziet is dat toch het medium dat deze systemen hebben vervangen nog vaak in de sources en documentatie na-echo’d: papier en dossiers.

Je hebt systemen die ‘kaartenbak’ heten of ‘orderregistratie’, ‘urenregistratie’ of ‘roosterkaart’. Deze termen onthullen in mijn optiek een terugkerend thema in de huidige automatisering: we automatiseren helemaal niet. We digitaliseren alleen maar. Ik bedoel hiermee dat veel systemen gemaakt worden om bepaalde gegevens vast te leggen, daar wellicht ook nog een keer een printje van te maken maar verder eigenlijk niets te ‘doen’ met die gegevens.

Ik ben de laatste die zegt dat CRUD (Create/Read/Update/Delete) niet belangrijk zijn: gegevens moeten inderdaad vaak nu eenmaal een machine in voor die er iets mee kan doen. Maar dat ‘iets ermee doen’ is vaak een ondergeschoven kindje, terwijl dat juist het doel is van een geautomatiseerd systeem, toch? Je wilt de machine laten werken met de gegevens, een planning laten maken, orders doorsturen, etcetera. Als er actie van de gebruiker nodig is hoort die het graag maar liefst zo min mogelijk.

Terug naar de terminologie. Ik noem systemen uitsluitend voor gegevensinvoer en uitvoer ‘gedigitaliseerde’ systemen. Ze digitaliseren immers alleen gegevens, maar ‘doen’ er niets mee.  Edwin sprak eigenlijk over hetzelfde, maar hij sprak over ‘automatisering’ waar ik over ‘digitalisering’ sprak en over ‘informatisering’ waar ik dan weer over ‘automatisering’ sprak. Je begrijpt de verwarring :).